1. YAZARLAR

  2. Erdal Tanas Karagöl

  3. Kamu maliyesi, disiplin ve kazanımlar
Erdal Tanas Karagöl

Erdal Tanas Karagöl

Yeni Şafak Köşe Yazarı
Yazarın Tüm Yazıları >

Kamu maliyesi, disiplin ve kazanımlar

A+A-

Ekonominin en önemli sacayaklarından biri olan kamu maliyesi yani bütçe açığının ve kamu borcu miktarının GSYH içindeki oranı önemli bir göstergedir.

Bu göstergeler ülke ekonomisine yönelik hem dışarıda meydana gelebilecek olası şoklar hem de içte oluşabilecek kırılganlıklar için bir kalkan niteliği taşımaktadır.
Geçmişte mali disiplinin bu gibi şoklar karşısında ekonomiyi nasıl koruma altına aldığını hep birlikte yaşadık gördük.

GEÇMİŞTEKİ KRİZLERİN SEBEBİ KAMU MALİYESİNDEKİ DİSİPLİNSİZLİK OLMUŞTU

Türkiye geçmişte kamu maliyesinin kötü duruşundan dolayı oldukça fazla problemle karşı karşıya kaldı ve bunun bedelini yaşadığı ağır krizlerle ödedi.

IMF ile imzalanan 19 standby anlaşmasının nedenlerine baktığımızda en önemli gerekçelerden birisinin yüksek bütçe açığı ve bu açığı finanse etmek için alınan borçlar olduğunu görüyoruz.

Ayrıca yüksek borç nedeniyle alacaklılarla 15 defa borç ötelemesi yapıldığını da unutmamak gerek. En sonuncusu 1983 yılında gerçekleşmişti.

Yakın geçmişte yaşanan 1994 krizi ve 2001 krizinin asıl sebebi yine bütçe açıkları ve yüksek borç miktarıydı. Türkiye yüksek borç ve yüksek bütçe açığı nedeniyle ekonomide nasıl bu krizleri yaşadıysa, 2008 küresel ekonomik krizinde de birçok AB ülkesi, ABD ve diğer gelişmiş ülkenin iflas noktasına gelmesinde kamu maliyesindeki bozulmanın payının son derece büyük olduğunu gördük.

KAMU MALİYESİNDEKİ DİSİPLİNİN GETİRİSİ

Kamu maliyesi güçlü olan Türkiye gibi ülkelerin 2008 küresel ekonomik krizinde daha az etkilenmesinin en önemli sebebi, kamu maliyesinin sağlam yapısının ekonomiye sağladığı o geniş manevra alanıdır.

Türkiye’nin 2013 yılından beri yaşadığı olaylar ve ekonomide yaşanılan şokların bir ekonomik krize dönüşmemesi güçlü kamu maliyesi ile bertaraf edildi.

En son 15 Temmuz darbe girişimi sonrasında derecelendirme kuruluşları tarafından Türkiye’nin kredi notunun yatırım yapılabilir seviyenin altına gerilemesiyle oluşan ortama rağmen kısa sürede toparlanma sağlanması da yine kamu maliyesinin sayesinde oldu.

Ağustos ayı içerisinde kurlarda meydana gelen şok artışla beraber makroekonomik göstergelerde revizyona gidilmişti. Bu dönemde yaşanan kur şokunun daha fazla derinleşmemesinde başta kamu borcunun ve bütçe açığının GSYH içindeki payının düşük olmasının önemli bir payı bulunmaktadır.

Ekonomide belli dönemlerde oluşabilecek daralmanın önlenmesi için kamu harcamalarında artışa gidilmesi ancak kamu maliyesindeki güçlü göstergeler sayesinde sağlanabilmektedir.

Devletin sosyal devlet anlayışı kapsamında sosyal yardım, hizmet ve güvenlik harcamaları gibi sosyal koruma harcamalarını artırması, kamu maliyesinin sağlam olması ile birebir ilişkilidir.

Kamunun faiz ödemelerinin azalması, bu faiz oranlarının yükselmesini tetikleyen ülke risk priminin düşmesi ve dolayısıyla daha düşük oranlarda borçlanma sağlanarak uluslararası piyasalara ulaşmanın yolu kamu maliyesinin güçlü duruşundan geçiyor. Bunu defalarca yaşadık ve tecrübe ettik.

Kamunun uygulayacağı politikalarda çeşitlendirme yapması ve geniş bir alan bulması, kamu maliyesi göstergelerinin iyi olmasına bağlıdır.

Kamunun uluslararası kurum ve kuruluşların yanı sıra küresel ekonomi aktörleri karşısında bağımsız olması ve davranması yine sağlam kamu maliyesinin bir ürünüdür.

Bu nedenle yeni dönemde taviz verilmemesi gereken en önemli hususun kamu maliyesi olduğu gayet açık. Yeni Ekonomi Programı’nda da en önemli 3 sütundan birisinin” disiplin” olması bu konunun ne kadar önemli olduğunu gösteriyor.

Yeni Şafak

Bu yazı toplam 101 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar