1. YAZARLAR

  2. Yavuz Bahadıroğlu

  3. Moğollar Anadolu’da zulüm yaptı mı? -2-
Yavuz Bahadıroğlu

Yavuz Bahadıroğlu

Yeni Akit Köşe Yazarı
Yazarın Tüm Yazıları >

Moğollar Anadolu’da zulüm yaptı mı? -2-

A+A-

Semerkant ve Buhara, Maveraunnehr’in başlıca iki önemli şehriydi. Buhara 10 Şubat 1220’de Cengiz Han’a teslim oldu. Ardından Mayıs 1220’de Semerkant düştü. İki mamur şehir baştan sona yağmalanarak yangınlar çıkartıldı. Bu şehirlerde yaşayan halkın tamamı öldürüldü veya başka yerlere sürüldü. Semerkant bu ağır tahribattan sonra, yüz elli yıl harap bir vaziyette kaldı: Meşhur gezgin İbni Battuta 1350 yılında Semerkand’a uğradığında harabeler arasında az miktarda ev bulabilmişti. 

Celaleddin Ali b. Hasan Zendi, Moğolların cami yağmaladıklarını, hatta camideki Kur’an sahifelerini atlarıyla çiğnediklerini görünce şehrin en faziletli alimlerinden Rükneddin İmam-zâde’ye tepkisini ifade etmiş, ondan şu cevabı almıştı: “Sus! Allah’ın gazabının rüzgârı esti, onun karşısında duracak güç bizde yoktur.”

Bununla beraber İbnu’l-Esir Rükneddin İmam-zâde’nin, Moğolların esirlere alçakça muamele ettiklerini ve kadınları hırpaladıklarını görünce, kendisi ve oğlu onlarla dövüşerek şehit oldu.

Meşhur Osmanlı tarihçilerinden Ruhi, “Tevarih-i Al-i Osman” (Ruhi Tarihi) adlı eserinde Moğol tehlikesine karşı Alâüddin Keykübat’ın almış olduğu tedbirleri şöyle ifade ediyor:

“Mezkur Sultan Alaaddin eyyamında zühd ve salah hayli revnak tutup enva-i ulum ve emn ü eman anın vilayetinde bî-keran ve refahiyyet-i reaya bî-payan olmuş idi. Padişah ki, oldu evvel Konya’ya baru çeküb, ikinci yılda Sivas’ı bina ittirüb, Erzincan’ı ve Çimişkezek’i ve Kemah’ı feth itti. Ve Erzincan’a dahi baru çeküb Tatar ile müsalaha olup bir kaç yıl sulh mukarrer oldu... İleri ki sayfalarda Tatarların bu sulhu bozup Anadolu’yu yağma ettiği haberi gelmektedir... nagah haber geldi ki, Tatar ahdin sıyub yine yağı olup, gelüp Rum vilayetin (Anadolu) yakub yıkub garat itdi.”

Alâüddin Keykübat’ın vefatından (1237) sonra, Anadolu Selçuklu sultanları Moğollar’a bağlı ucbeyi mertebesine düştüler.

Müslüman düşünürler olaya “tarafgir” bakabilir düşüncesinde olanlara müsteşriklerden son derece önemli bir örnek vermek isteriz:

Cengiz Han kasırga gibi esti, deldi geçti…

Ama kalıcı olamadı. Çünkü Cengiz Han’ın, istilâ emelleri dışında kalıcı hiçbir hedefi yoktu. Hedefi olmadığı için, kurduğu devlet uzun ömürlü olamadı.

Unutmayalım: Ancak hedefimiz kadar var olabiliriz!

Teferruatı “Buhara Yanıyor” ve “Elveda Buhara” isimli kitaplarıma havale ediyorum. 

Yeni Akit

Bu yazı toplam 102 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar